Osprzęt SAT-TV

Konwerter satelitarny - urządzenie mające za zadanie dostarczenie sygnałów z satelitów do odbiornika satelitarnego/odbiorników. Realizuje to za pomocą przesunięcia i wzmocnienia sygnałów odbitych od lustra anteny z zakresów 10,7 - 11,7 i 11,7 - 12,75 GHz w zakres pierwszej pośredniej częstotliwości satelitarnej (950 - 2150 MHz).

Na rynku dostępna jest cała masa konwerterów sygnału satelitarnego. Najpopularniejsze typy to: Single, Twin, oraz Quad - służą one do konwersji sygnałuodebranego z satelity geostacjonarnego i przekazywaniu go do 1, 2 lub 4 tunerów. Rzadziej spotykane typu monoblock, to dwa osobne konwertery połaczone ze sobą tak aby odbierać sygnal nadawany z dwóch różnych satelitów.

Podstawowe parametry to: wzmocnienie, współczynnik szumów, pobór prądu i możliwość współpracy z odbiornikiem MPEG2.

Typowo, dla konwertera pełnozakresowego (fullband) wzmocnienie wynosi 55 dB, współczynnik szumów 0,3-0,7 dB, pobór prądu 100 mA. W przypadku konwerterów twin i quatro pobór prądu może sięgać 400 mA.

Sygnały satelitarne. Szczególną cechą systemów satelitarnych jest wykorzystywanie różnych polaryzacji i pasm. Rozprowadzanie programów występuje w pasmach C i Ku, przy czym, w tym ostatnim w dwóch podzakresach.

pasmo C - 3,7 - 4,2 GHz (szerokość pasma 500 MHz częstotliwość heterodyny 5,15 GHz),
pasmo Ku - 10,7 - 12,75 GHz (szerokość pasma 2050 MHz, częstotliwość heterodyny 10,0; 9,60; 10,60; 10;75 GHz).

Rodzaje konwerterów. W obrębie poszczególnych odmian konwerterów występuje wiele wariantów, różniących się częstotliwością generatora, pasmem wejściowym, wyjściowym i sposobem wybory odbieranej polaryzacji. Obecnie najczęściej spotykane są warianty opisane poniżej. Ze względu na pojawienie się na rynku omówiono konwertery wyposażone w odbiornik sygnałów DiSeqC. Pominięte zostały konwertery przystosowane do odbioru sygnałów z polaryzacjami kołowymi (prawo - i lewoskrętną), gdyż obecnie wykorzystują ją tylko nieliczne satelity.

Pełnozakresowy (fullband) - najczęściej spotykany obecnie konwerter, pozwala na odbiór programów nadawanych z polaryzacją poziomą i pionową (wybór następuje przez podanie napięcia zasilającego 18V lub 14V), oraz w zakresie 10,7- 11,7 i 11,7- 12,75GHz (wybór następuje przez wysłanie lub nie sygnału o częstotliwości 22kHz i amplitudzie 0,6V). Częstotliwość generatora konwertera wynosi 9,75GHz dla zakresu 10,7- 11,7 i 10,6GHz dla zakresu 11,7- 12,75GHz. Czasem są spotykane warianty z częstotliwością 10,7GHz.

podwójny (twin) - to dwa niezależne konwertery w jednej obudowie, pozwalają na odbiór dwóch różnych programów satelitarnych na dwóch tunerach. Wszystkie wykonywane są w wariancie fullband

konwerter quad - to w rzeczywistości konwerter quatro z wbudowanym multiswitchem 4/4. Taki konwerter pozwala na dołączenie do czterech tunerów, które pracują całkowicie niezależnie.

dual - jest to konwerter, który ma wyjście sygnału o polaryzacji pionowej i wyjście sygnału o polaryzacji poziomej, zazwyczaj z zakresu 10,7- 11,7GHz. Oba sygnały są dostępne w sposób ciągły i w przeciwieństwie do konwertera pełnozakresowego, czy twina, nie są w jakikolwiek sposób przełączane. Obecnie te konwertery są niedostępne, wyparły je quatro.

konwerter Monoblock - obecnie typowym rozwiązaniem konwertera obsługującego dwa satelity jest tak zwany Monoblock. Są to dwa konwertery z przełącznikiem DiSEqC wykonane na jeden płytce drukowanej i zamknięte we wspólnej obudowie. Wybór konwertera następuje po podaniu sygnału Tone Burst lub DiSEqC. Takie konwertery są przystosowane do pracy z antenami o średnicy 80 - 90 cm.

Konwertery w zbiorczych instalacjach antenowych. Odbiór dowolnego programu przez dowolnego użytkownika sieci, z dowolnego pasma i polaryzacji, wymaga aby konwerter udostępniał wszystkie potrzebne sygnały przez cały czas. Tego wymogu nie spełniają typowe konwertery nazywane universal single. Dla jednoczesnego odbioru obu polaryzacji (pionowej i poziomej lub prawoskrętnej i lewoskrętnej) należy stosować konwerter dual lub quatro, względnie rozdzielacz polaryzacji, do którego dołączamy dwa osobne konwertery.

Zamiast konwerterów dual można także zastosować konwertery twin, będące w istocie dwoma niezależnymi konwerterami w jednej obudowie, lecz tu należy zwrócić uwagę, czy będzie on prawidłowo sterowany przez urządzenia stacji czołowej.

Konwertery quatro są stosowane w instalacjach zbudowanych z użyciem multiswitchy oraz w stacjach czołowych telewizji zbiorczej i kablowej, gdzie współpracują z zestawami tunerów satelitarnych. Oprócz tego znajdują zastosowanie w instalacjach rozprowadzających pierwszą pośrednią częstotliwość satelitarną

Wzmacniacze - Służy do wzmocnienia mocy sygnału, nie poprawia jego jakości. Wzmacniacze stosuje się, gdy na długim odcinku kabla (powyżej 70-80 metrów długości) następuje znaczny spadek mocy sygnału. Gdy jakość lub moc sygnału który dociera do naszego odbiornika nie pozwala na uzyskanie zadowalającego efektu, może okazać się konieczne użycie wzmacniacza sygnału telewizyjnego. Wzmacniacz znacznie zwiększa moc sygnału a w pewnych przypadnach również jego jakość, poprzez zastosowanie specjalnych układów elektronicznych tłumiących szumy docierające z otoczenia.

Użycie wzmacniacza nie przyniesie oczekiwanych efektów, gdy :

w instalacji użyto złej jakości kabli o dużym tłumieniu,
sygnał na wyjściu konwertera jest złej jakości (złe ustawienie anteny, czasza za mała; na terytorium Polski dla odbioru satelitów Hot Bird-Astra powinno się stosować anteny o średnicy 70-90 cm.), wzmacniacz wzmocni to, co dostanie wraz z zakłóceniami.

Modulatory satelitarne - jest przeznaczony dla dystrybucji poprzez instalację antenową sygnałów audio - video pochodzących z różnych źródeł (kamery, tunery satelitarne). Sygnał z modulatora może być odbierany przez każdy telewizor. Modulator występuje w wersji z wbudowanym zasilaczem i bez niego. W takim wypadku niezbędny jest zasilacz zewnętrzny. Istnieją dwa typy modulatorów które są stosowane w technice telewizyjnej:
- dwuwstęgowy DSB - AM, (ang. Dual Side Band - Amplitude Modulation)
- z częściowo tłumioną wstęgą boczną VSB - AM. (ang. Vestigial Side Band - Amplitude Modulation)

Różnią się one widmem, a co za tym idzie i szerokością pasma. Modulacja VSB–AM jest stosowana w telewizji naziemnej oraz w wyższej klasy modulatorach, np. używanych w stacjach czołowych telewizji kablowej. Modulator używając modulacji VSB może pracować bez odstępu kanałowego (np. kanały 50, 51, 52, 53, 54, 55 itd.) , co pozwala zmieścić więcej programów.
W przypadku stosowania modulatorów VSB-AM niezwykle ważne jest wyrównanie poziomów kanałów. Ideałem jest, by wszystkie programy miały taki sam poziom mocy. W rzeczywistości zalecane jest by różnica nie była większa niż 3dB, przy czym niektóre odbiorniki tolerują większe różnice, nawet 8-10 dB.

Generalnie maksymalna różnica poziomów różnych sygnałów mogą być następujące:
- 3dB (dla sąsiednich kanałów),
- 6dB (w dowolnym paśmie o szerokości 60 MHz),
- 12dB ( w zakresie częstotliwości 30 - 1000 MHz).i.